ਕਲਾ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ : ‘Statue Of Unity’ ਨੂੰ ਆਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ

ਨੋਇਡਾ/ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 18 ਦਸੰਬਰ:ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮੂਰਤੀਕਲਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ‘ਸਟੈਚੂ ਆਫ ਯੂਨਿਟੀ’ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਰਾਮ ਵਨਜੀ ਸੁਤਾਰ ਦਾ ਬੁੱਧਵਾਰ ਦੇਰ ਰਾਤ ਦਿਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ 100 ਸਾਲ ਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਨੋਇਡਾ ਸਥਿਤ ਆਪਣੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਆਖ਼ਰੀ ਸਾਹ ਲਿਆ।

ਪਰਿਵਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਮੁਤਾਬਕ ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਪਿਛਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਮਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਿਹਾਂਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨਾਲ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਲਾ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਫੈਲ ਗਈ ਹੈ।

ਸਧਾਰਣ ਪਿਛੋਕੜ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ

ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਦਾ ਜਨਮ 19 ਫਰਵਰੀ 1925 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਧੁਲੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਗੋਂਦੂਰ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇੱਕ ਆਮ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਸੁਤਾਰ ਨੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਤੀ ਡੂੰਘੀ ਰੁਚੀ ਦਿਖਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਲਗਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੇ.ਜੇ. ਸਕੂਲ ਆਫ ਆਰਟ ਐਂਡ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਤੱਕ ਲੈ ਗਈ।

ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ‘ਤੇ ਗੋਲਡ ਮੈਡਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੀ ਉਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਜਿਸਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੂਰਤੀਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

ਪੱਥਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਲਾਕਾਰ

ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਦੀ ਕਲਾਕਾਰੀ ਦੀ ਖਾਸੀਅਤ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਧਾਤੂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਜੀਵੰਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਸੰਸਦ ਭਵਨ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਧਿਆਨ ਅਵਸਥਾ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ, ਛਤਰਪਤੀ ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਹਸਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਦਾਹਰਨ ਹਨ।

ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਹਿਚਾਣ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਸਰਦਾਰ ਵੱਲਭਭਾਈ ਪਟੇਲ ਦੀ 182 ਮੀਟਰ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਮਾ ‘ਸਟੈਚੂ ਆਫ ਯੂਨਿਟੀ’ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਾਨ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।

ਪਦਮ ਪੁਰਸਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਸਨਮਾਨ

ਕਲਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮੂਲ ਯੋਗਦਾਨ ਲਈ ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਨੂੰ 1999 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ 2016 ਵਿੱਚ ਪਦਮ ਭੂਸ਼ਣ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਭੂਸ਼ਣ ਪੁਰਸਕਾਰ’ ਨਾਲ ਵੀ ਨਵਾਜਿਆ ਗਿਆ।

ਅਮਰ ਰਹੇਗੀ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਰਾਸਤ

ਰਾਮ ਸੁਤਾਰ ਦਾ ਦਿਹਾਂਤ ਭਾਰਤੀ ਕਲਾ ਜਗਤ ਲਈ ਕਦੇ ਨਾ ਭਰਨ ਵਾਲਾ ਘਾਟਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਨਹੀਂ ਰਹੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਵਿਰਾਸਤ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦੀਵ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦੀ ਰਹੇਗੀ।