ਲਾਈਵ ਪੰਜਾਬੀ ਟੀਵੀ ਬਿਊਰੋ : ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (ਆਰਬੀਆਈ) ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿਚ ਵਿੱਤੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਲਈ ਦੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਾਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ । ਇਹ ਨਵੀਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਬੈਂਕ ਸੰਚਾਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਆਰਬੀਆਈ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ 1600 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫੋਨ ਨੰਬਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਿਰਫ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਲਾਂ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿਚ, ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿੱਤੀ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਦਾਅਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਕਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ 1600 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਦਮ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, RBI ਨੇ 140 ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ SMS ਸੂਚਨਾਵਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯਾਨੀ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਲੋਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ, ਜਾਂ ਬੀਮਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਚਾਰ ਸਿਰਫ 140 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਆਵੇਗਾ। ਇਹ ਕਦਮ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਘੁਟਾਲੇਬਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਣ ਵਿਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਬੈਂਕਾਂ ਤੋਂ ਕਰਜ਼ੇ ਜਾਂ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਝੂਠਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੋਬਾਈਲ ਡਿਵਾਈਸਿਸ 'ਤੇ ਫਰਜ਼ੀ ਕਾਲਾਂ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸੰਚਾਰ ਸਾਥੀ ਐਪ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਐਪ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਸਾਈਬਰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨਾਂ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਐਪ ਦੇ ਲਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਮੰਤਰੀ ਜਯੋਤਿਰਾਦਿੱਤਿਆ ਸਿੰਧੀਆ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਐਪ ਗਾਹਕਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਚਾਰ ਸਾਥੀ ਪੋਰਟਲ, ਜੋ 2023 ਵਿਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੀਂ ਐਪ ਦੇ ਲਾਂਚ ਹੋਣ ਨਾਲ ਧੋਖਾਧੜੀ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੁੱਗਣੀਆਂ ਹੋ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੰਟਰਾ ਸਰਕਲ ਰੋਮਿੰਗ (ਆਈਸੀਆਰ) ਸਹੂਲਤ ਵੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਫੰਡ (ਡੀਬੀਐਨ) ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੇ 4ਜੀ ਮੋਬਾਈਲ ਸਾਈਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨੈਟਵਰਕ ਤੋਂ 4ਜੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇੱਕ ਸਿੰਗਲ ਡੀਬੀਐਨ-ਫੰਡਡ ਟਾਵਰ ਦੁਆਰਾ ਸੰਭਵ ਹੈ।